3a Woningbouw en fijne wijken | Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) (tv 8.2)

Thema: Woningbouw en fijne wijken

Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) (tv 8.2)

Taakveld uitleg
Tot dit taakveld behoren activiteiten op het gebied van gemeentelijke bouwgrondexploitatie: (kostentoerekening) bouwgronden in exploitatie: voorbereidingskosten, grondverwerving, bouw- en woonrijp maken (kostensoortenlijst); (toerekening) bovenwijkse voorzieningen aan bouwgrondcomplexen; financiering (rentetoerekening) en administratie bouwgrondexploitaties; verkoop van bouwrijpe gronden, erfpacht, winst- en verliesneming; in het voorkomende geval onschadelijk maken en verwijderen van explosieven. Zie voor meer informatie over actief grondbeleid deel B van de notitie Grondbeleid in begroting en jaarverslaggeving 2019 van de Commissie BBV2. Tot dit taakveld behoren niet: grondexploitatie bedrijventerreinen hoort op taakveld 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur; onschadelijk maken en verwijderen explosieven buiten grondexploitatie hoortonder taakveld 1.2.

Taakveld uitleg

Tot dit taakveld behoren activiteiten op het gebied van gemeentelijke bouwgrondexploitatie:

(kostentoerekening) bouwgronden in exploitatie: voorbereidingskosten, grondverwerving, bouw- en woonrijp maken (kostensoortenlijst);
(toerekening) bovenwijkse voorzieningen aan bouwgrondcomplexen;
financiering (rentetoerekening) en administratie bouwgrondexploitaties;
verkoop van bouwrijpe gronden, erfpacht, winst- en verliesneming;
in het voorkomende geval onschadelijk maken en verwijderen van explosieven.
Zie voor meer informatie over actief grondbeleid deel B van de notitie Grondbeleid in begroting en jaarverslaggeving 2019 van de Commissie BBV2.

Tot dit taakveld behoren niet:

grondexploitatie bedrijventerreinen hoort op taakveld 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur;
onschadelijk maken en verwijderen explosieven buiten grondexploitatie hoortonder taakveld 1.2.

De gebiedsontwikkeling in de stad krijgt mede vorm via projecten op basis van grondexploitaties. De grondexploitaties en private ontwikkelingen zijn ondersteunend aan vooral de programma’s Wonen, Economie (Kantoren en bedrijventerreinen) en maatschappelijke functies (zoals Onderwijs, Cultuur en Sport). In de Meerjaren Prognose Grondexploitaties (MPG) wordt jaarlijks inzicht gegeven in de financiële en programmatische stand van zaken. Daarnaast faciliteren we private ontwikkelingen via (zogeheten ‘anterieure‘) overeenkomsten, waarbij we door kostenverhaal actief en projectmatig meewerken aan initiatieven van derden op hun eigen grond. Dit gebeurt vooral daar waar maatschappelijke meerwaarde te realiseren is.

De resultaten van grondexploitaties en private ontwikkelingen landen naast dit taakveld ook op taakveld 3.2 (bedrijventerreinen) en taakveld 8.1 private ontwikkelingen. Voor een integrale toelichting op de ontwikkelingen in de portefeuille, de projecten en risico’s verwijzen we naar paragraaf 3g. Grondbeleid.

Wat heeft het gekost
x € 1.000	Begr. prim. 2025 (nov '24)	Begroting 2025 (dec '25)	Realisatie 2025	Afwijking 2025
Lasten	54.650	66.326	59.795	6.531
Baten	-51.853	-65.210	-52.307	-12.903
Mutatie reserves	7.430	7.984	9.955	-1.971
Saldo	10.227	9.100	17.444	-8.344

Realisatie 2025 per categorie
Lasten	2025	Baten	2025	Mutatie reserves	2025
Personeelslasten	1.200	Uitkering uit gemeentefonds	0	Toevoeging reserves	13.544
Kapitaallasten	6.327	Overige rijksbijdragen	-1.072	Onttrekking reserves	-3.588
Goederen en diensten	39.452	Belastingen en heffingen	0
Subsidies en overdrachten	0	Goederen en diensten	-34.143
Verr. overhead en app.kst.	72	Overige overdrachten	0
Toevoegingen voorzieningen	6.928	Overig	-17.091
Overig	5.814
Totaal lasten	59.795	Totaal baten	-52.307	Mutatie reserves	9.955

Toelichting afwijking exploitatie (x € 1.000)	Lasten	Baten	Mutatie reserve	Afwijking	I/S	Afwijking turap
bebouwde gronden in voorraad	-950	861	-515	-604	Inc	-
Het beheer van de panden laat aan de lastenkant een nadeel zien van € 950.000. Dit wordt veroorzaakt door servicekosten die zowel aan de lasten- (€ 1,5 miljoen) als aan de batenkant (€ 1 miljoen) niet zijn begroot. Afrekening van het saldo vindt in 2026 plaats. Aan de lastenkant zijn herstelkosten die in 2025 waren begroot niet gerealiseerd (voordeel € 0,5 miljoen). Bij de panden Knoop XL is er per saldo een voordeel ontstaan wat in de reserve verwervingen Knoop XL is gestort.
Realisatie lasten en baten grondexploitaties	13.746	-13.746	-	-	Inc	-
Grondexploitaties hebben een meerjarig karakter. De lasten en baten per jaar worden in het taakveld verwerkt. Het jaarsaldo wordt geboekt naar de balans waardoor er geen resultaat op het taakveld is. Zie voor een verdere toelichting de paragraaf grondbeleid.
Winstneming en resultaten actieve grondexploitaties	-5.513	-39	-1.358	-6.910	Inc	-2.604
Resultaat als gevolg van winstneming (tussentijdse winst en resultaat afsluiten projecten) laat een nadeel zien van € 1,5 miljoen. Bij diverse projecten diende eerder uitgenomen winsten te worden teruggestort (€ 1,1 miljoen). € 0,4 miljoen is afgedekt door een onttrekking uit de reserve onzekere winsten en € 0,7 miljoen t.l.v. jaarrekeningresultaat. De tussentijdse winst die uit projecten kon worden genomen bedroeg € 2,0 miljoen welke is gestort in de reserve onzekere winsten. Uit deze reserve is vervolgens € 2,1 miljoen onttrokken omdat de winst zeker genoeg is om te laten vrijvallen. Hiervan is € 1,8 miljoen in de reserve BOVO gestort. Het restant van 0,3 miljoen is ingezet ter afdekking van de VPB last waarvan € 1 miljoen was geraamd, dit resulteert in een nadeel van € 0,7 miljoen t.l.v. het rekeningresultaat. Verder was er per saldo een storting nodig in de voorziening negatieve grondexploitaties van € 5,4 miljoen.
Onbebouwde gronden in voorraad	-1.342	281	108	-953	Inc
Voor de onbebouwde gronden in voorraad is een marktwaarde - boekwaarde toets uitgevoerd. Dit heeft geleid tot een storting van 1,4 miljoen (twee locaties) en een vrijval van 0,2 miljoen (een locatie) in de voorziening duurzame waardevermindering.
Overig	590	-260	-206	124
SALDO	6.531	-12.903	-1.971	-8.343		-2.604