2a Ondernemende stad

Ondernemende stad

De kracht van Brainport Eindhoven en van het Eindhovense ondernemers- en vestigingsklimaat is ook in 2025 weer volop zichtbaar geweest. De regio is, samen met de regio Amsterdam, wederom koploper in Nederland als het gaat om gerealiseerde economische groei en onze rol als mainport is onomstreden. Dit succes wordt aangedreven door onze buitengewoon succesvolle high tech maakindustrie. De voorbereiding van de uitbreiding van ASML op BIC (Brainport Industries Campus) Noord is hierin van groot belang. Hierin hebben we nadrukkelijk aandacht voor de toekomstbestendigheid van onze vitale economische sectoren.

Daarom is mede op basis van onze input voor het Jaarplan 2025 door Brainport Development een verkenning gedaan naar de diversificatie van het Brainport-ecosysteem. Die verkenning is najaar 2025 gereedgekomen en heeft inmiddels geleid tot 8 nieuwe speerpunt- en onderzoeksprojecten, zoals een programmatische aanpak van Medtech. Het Brainport Partnerfonds, dat tot eind 2037 de €219 miljoen private cofinanciering voor de Brainportdeal (de grote publieke opgaven voor betere bereikbaarheid, versnelde bouw van betaalbare woningen, een evenwichtige arbeidsmarkt en gelijke kansen voor iedereen) tussen Rijk en regio bijeen gaat brengen, heeft inmiddels al 50 aangesloten bedrijven. Met dit aantal private partners is in korte tijd al een deel van de totale benodigde private cofinancieringsmiddelen verzekerd. In 2025 stond ook de uitvoering van het Beethoven-convenant centraal dat halfjaarlijks in het Bestuurlijk Overleg Brainport wordt besproken en gemonitord. Belangrijke stappen zijn bijvoorbeeld gezet in MIRT-verband (Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport), zoals de start van de integrale MIRT-verkenning A2/N2, Brainportlijn en Noordwestelijke ontsluiting, nodig voor onder meer de gebiedsontwikkeling BIC-Noord, waarop belangrijke voorbereidende besluiten door de raad zijn genomen (Voorlopig Ontwerp Stedenbouwkundig Plan (VOSP) en Grex) om ASML daar in 2028 in bedrijf te hebben.

Behalve de aandacht voor high tech zijn we ons ook in 2025 in brede zin blijven inzetten voor een gezonde, duurzame en toekomstbestendige economische structuur om de stad vitaal en leefbaar te houden. Dit doen we onder andere door, waar nodig, richting en kaders te geven aan ontwikkelingen via nieuw beleid. Zo is in april 2025 de nieuwe detailhandelsvisie 2030 'Van bezoek naar belevenis' vastgesteld, dat tot stand is gekomen na een uitgebreid participatieproces met bijdragen van ondernemers, vastgoedpartijen, belangenverenigingen en inwoners. Met de nieuwe detailhandelsvisie zetten we in op toekomstbestendige, levendige en toegankelijke winkelgebieden. Want juist die economie dicht bij mensen in de buurten is cruciaal. Met een verschuiving van 'plekken om te kopen' naar 'ontmoetingsplekken om te beleven'. In 2025 is verder gewerkt aan de toekomst van de Eindhovense en regionale bedrijventerreinen door te starten met de Uitvoeringsagenda Werklocaties, dat in MRE-verband (MetropoolRegioEindhoven)is uitgewerkt en waarover de raad via een raadsbrief is geïnformeerd. In dat kader is ook het instellen van de reserve Toekomstfonds Bedrijventerreinen in juni 2025 van belang, met een startkapitaal van bijna €2 miljoen en waarmee initiatieven ondersteund kunnen worden die bijdragen aan het toekomstbestendig maken van de Eindhovense bedrijventerreinen (inclusief het wegnemen van overlast).

Verder is in september 2025 het Omgevingsprogramma Stedelijke en Maatschappelijke Voorzieningen vastgesteld. Voorafgaand is de raad meegenomen met een wensen- en bedenkingenprocedure. Het programma omschrijft de Eindhovense aanpak om het aanbod, de spreiding en de toegankelijk van basisvoorzieningen te optimaliseren in de context van de groei van de stad. Met het programma hebben we nu een structurele en langjarige aanpak, die de handvatten biedt voor maatwerk bij specifieke situaties en per verschillend gebied.

Onze accountmanagers zijn het eerste aanspreekpunt voor ondernemers en externe stakeholders en adviseren over vestigingsmogelijkheden, uitgifte van locaties op bedrijventerreinen, vergunningaanvragen, bestemmingsplanmogelijkheden, economische ontwikkelingen en de programmering van werklocaties. Door de uitvoering van twee klantreizen en het vervolg op 'Snappen of schrappen' hebben we in 2025 onze ondernemersdienstverlening verder verbeterd. In dat kader zijn in 2025 nog eens 23 regels onderzocht, wat heeft geleid tot het schrappen van 6 regels en het aanpassen/versimpelen van nog eens 14 regels. Daarnaast zijn vervolgstappen gezet in het digitaal ontsluiten van de dienstverlening via het gemeentelijke project GIVE (Generieke InformatieVoorziening voor Eindhoven) dat in 2026 doorloopt.   

Via de projecten en regelingen vanuit het MKB Uitvoeringsprogramma en de MKB Deal zijn ook weer in 2025 tientallen MKB ondernemers ondersteund en geïnformeerd. Zo zijn vier nieuwe MKB Deals gesloten voor projecten gericht op de thema's Internationaal ondernemen, Duurzaam ondernemen, Impact ondernemen en Creatieve ondernemers. Ook is in 2025 verder ingezet op het verbeteren van de verblijfskwaliteit in de binnenstad en een aantal geprioriteerde winkelcentrumgebieden, door samen met ondernemers en belanghebbenden te streven naar een toekomstbestendig aanbod. Het instrument van de Bedrijfsinvesteringzones (BIZ) speelt daarbij een belangrijke rol. Het afgelopen jaar zijn 2 nieuwe BIZ-en van start gegaan: Kruisstraat/Woenselsemarkt (vastgoedeigenaren) en het Franz Leharplein (gebruikers). Daarnaast zijn de ondernemers op Strijp-S en het Trudoplein actief ondersteund bij de voorbereidingen op een mogelijke BIZ. Verder hebben we in 2025 aan 19 ondernemers een financiële impuls kunnen bieden vanuit de regeling Kleinschalig Ondernemerschap (dit betroffen onder andere. Voor centrumontwikkelingen c.q. de Eindhovense binnenstad verwijzen we naar programma 3a.Woningbouw en fijne wijken (tv 8.1).   

De inzet voor start ups is de afgelopen periode alleen maar belangrijker geworden met het oog op de diversificatiestrategie van Brainport. Het blijven investeren in vernieuwing van onderop is cruciaal voor een vitaal economisch ecosysteem. In die context hebben we in 2025 met onze partners toegewerkt naar een nieuwe ambitie en meerjarige samenwerking in The Gate. In 2025 zijn meer dan 800 startende ondernemers via The Gate ondersteund. Een belangrijk 'meet up' evenement voor startups en investeerders is het jaarlijkse LevelUp event, dat in 2025 meer dan 1.500 deelnemers kende. Verder proberen we innovatieve startups een impuls te geven door als 'launching customer' op te treden. Zo zijn er in 2025 drie pilotprojecten gestart en zijn gesprekken gestart voor nieuwe projecten in 2026.   

In 2025 zijn grote stappen gezet naar een moderne arbeidsmarktinfrastructuur die snelle en passende ondersteuning biedt aan inwoners en werkgevers. Afgelopen jaar hebben 2.086 inwoners dienstverlening van het Werkcentrum ontvangen. De overgang van Huis naar Werk naar het Werkcentrum Zuidoost Brabant is afgerond. Ondanks de terughoudende koers van het Rijk levert onze regio maatwerk waar voorliggende voorzieningen tekortschieten. Steeds meer diensten worden onder één label ontsloten voor inwoners en werkgevers. Zo is in 2025 het informatiepunt voor EU-arbeidsmigranten ondergebracht bij het Werkcentrum, en volgt binnenkort ook de regionale werkgeversdienstverlening. Ook is in 2025 de basis gelegd voor de inrichting van een Jongerenpunt binnen het Werkcentrum. Dit punt zal in nauwe samenwerking met het Doorstroompunt dienstverlening gaan bieden aan jongeren met vragen op het vlak van scholing, ontwikkeling en werk. Bij de provincie Noord Brabant is in 2025 voor een totaal bedrag van meer dan €1,8 miljoen een meerjarensubsidie voor 100% verantwoord.  Inmiddels lopen voor de nieuwe subsidieperiode bij de Provincie voor Jong Talent, Arbeidsproductiviteit en Leven Lang Ontwikkelen nieuwe aanvragen. Het evenement Brabant zoekt Talent-festival is in 2025 wederom gegroeid en wordt tot nu toe jaarlijks door werkzoekenden en werkgevers beter gewaardeerd. Brabant Leert is in 2025 de SPUK-regeling Compensatie leertijd zij-instromers gestart. Met dit experiment toetsen we in Zuidoost-Brabant of meer werkenden onder de juiste randvoorwaarden de overstap naar een groeisector willen maken. Met het Actieplan ‘Samen voor het mbo’ investeerde de gemeente Eindhoven ook in 2025 in het mbo. De Eindhovense mbo-instellingen de Rooipannen, SintLucas en Summa hebben hierdoor aan twee ambities vormgegeven in 2025: 1) het zichtbaar maken van mbo-talent en een gelijkwaardige positie voor mbo-studenten en 2) kansrijk opleiden van mbo-ers en waardevolle stageplaatsen. Deze acties zijn aanvullend op de bestaande wettelijke taken van de onderwijsinstellingen en zorgen ervoor dat zij bestaande inzet kunnen versnellen of intensiveren.

Met het ingediende aanvalsplan Microchip Talent speelt de arbeidsmarktregio een belangrijke rol in de ontwikkeling van de Brainport Academy, waarmee onderwijs, bedrijven en overheden de komende jaren nieuw technisch talent willen aantrekken voor de groeiende Semicon sector. Daarnaast worden afspraken gemaakt met onderwijsregio Brabant-Oost om het lerarentekort terug te dringen en de reeds beschikbare regionale dienstverlening beter te benutten. Eind 2025 is ook een oriëntatieprogramma voor de zorg- en welzijnssector gestart om meer talenten te interesseren voor deze cruciale sector. Voor wat betreft de klimaatbanen starten we met behulp van Provinciale subsidie samen met Brainport Development onder andere een aanpak waarin MKB bedrijven hun arbeidsproductiviteit verbeteren.

Naast het beschikbaar krijgen en houden van ons eigen talent hebben we talent van buiten nodig. We willen dat de (kennis)werkers en hun gezinnen ervoor kiezen om in Eindhoven te blijven. Het Holland Expat Center South draagt er samen met andere partijen in de stad en regio aan bij dat zij zich zoveel mogelijk thuis voelen en mee gaan doen in onze samenleving. We leggen nadruk op het managen van verwachtingen bij internationals door het vroegtijdige informeren over ‘hoe zaken in Nederland werken (zorg, onderwijs, etc), maar ook op het leren van de Nederlandse taal (werkgeversaanpak taal) en op een gestandaardiseerd informatiepakket voor internationals'. Via de Werkgeversaanpak Taal hebben ongeveer 1.032 internationals bij 66 verschillende werkgevers NL taallessen gevolgd. Het gestandaardiseerde informatiepakket is gerealiseerd en is/wordt bij werkgevers geïntroduceerd. Verder is in 2025 begonnen met het ontwikkelen van de AI-buddy die vragen van internationals zal beantwoorden over thema's als belastingen zorg, onderwijs etc.  Aan het programma om spouse te begeleiden naar de arbeidsmarkt hebben in 2025 93 spouses  deelgenomen. Samen met Eindhoven365 en Brainport Development is het sociale onboardingsprogramma Homewards ontwikkeld en heeft in het najaar een editie plaatsgevonden met zo'n 100 deelnemers (internationals en locals). Via dit programma leren nieuwkomers de stad kennen en bouwen tegelijk aan een sociaal netwerk met zowel internationale als Nederlandse nieuwkomers.

Highlights 2025 uitvoeringsprogramma bestuursakkoord  

1. Verdere verbetering is gerealiseerd van de gemeentelijke ondernemersdienstverlening door de uitvoering van twee nieuwe klantreizen en door het schrappen dan wel aanpassen van 20 gemeentelijke regels (in kader van Snappen of Schrappen).
2. Werkgeversaanpak taalaanbod internationals: 1.032 deelnemers bij 66 werkgevers
3. De Regionale Visie Werklocaties Zuidoost Brabant is vertaald naar een concreet uitvoeringsprogramma, gericht op het bestendigen van het bestaande aanbod en daarnaast het creëren van nieuwe terreinen in de regio.
4. De reserve Toekomstfonds Bedrijventerreinen is ingesteld met een startkapitaal van bijna 2 mln.
5. Stimuleren samenwerking via BIZ-en (doorlopend), waarmee in 2025 twee nieuwe BIZ-en zijn gestart (Kruisstraat/Woenselsemarkt en Frans Leharplein) en twee voorbereid richting 2026 (Strijp S en Trudoplein).
6. Vanuit de subsidieregeling Kleinschalig Ondernemerschap hebben 19 ondernemers/detailhandelaars een financiële impuls ontvangen.
7. De doorontwikkeling van Huis naar Werk naar Werkcentrum Zuidoost Brabant is in 2025 gerealiseerd. Hiermee is een basis gelegd om de dienstverlening voor inwoners en werkgevers op het vlak van werk, scholing en ontwikkeling de komende jaren verder uit te breiden.
8. Het in 2025 extra stimuleren van het startup ecosysteem door een nieuwe meerjarensamenwerking in The Gate, het mede-organiseren van diverse startup events zoals LevelUp en een actievere rol als 'launching customer'.
9. In 2025 is het gemeentebrede omgevingsprogramma Maatschappelijke en stedelijke voorzieningen vastgesteld.