Toelichting overzicht van baten en lasten

De incidentele lasten zijn in 2025 € 34 miljoen hoger dan de incidentele baten. Hieronder volgt per programma een overzicht van het saldo van de incidentele baten en lasten over het jaar 2025. De posten en reserves groter dan € 0,5 miljoen zijn in de tabellen vermeld; de saldi groter dan € 1,0 miljoen zijn onder de tabel nader toegelicht.
Projecten maatschappelijk nut en de reserve reserveringen 2025 lichten we in zijn algemeenheid toe.

Projecten maatschappelijk nu (geen investeringen) in relatie tot reserve exploitatie projecten openbare ruimte meerjarig
Per programma komt diverse keren een incidenteel resultaat terug op de projecten (geen investeringen). Op diverse beleidsterreinen voeren we activiteiten projectmatig uit (bijvoorbeeld groot onderhoud, revitalisering bomen, verbeteren luchtkwaliteit). Het betreft hier nadrukkelijk geen investeringen maar exploitatieactiviteiten. Bij de start van een project worden de beschikbare middelen samengebracht (deze storting in de reserve exploitatie projecten openbare ruimte meerjarig merken we als incidenteel aan). Projecten hebben als kenmerk dat ze jaaroverschrijdend zijn. Het toegekende projectbudget is beschikbaar voor alle jaren. De raming per jaarschijf en de realisatie per jaarschijf wijken om verschillende reden af van de planning. De middelen blijven beschikbaar doordat we de projecten egaliseren via de reserve exploitatie projecten openbare ruimte meerjarig. De gerealiseerde lasten, baten en mutatie op de reserve merken we als incidenteel aan.

Reserve reserveringen in relatie tot reserveringsdossier 2025
In december 2025 is het dossier reserveringsvoorstel 2025 door de raad vastgesteld. De verwachte budgetvoordelen per jaareinde zijn begrotingstechnisch verwerkt (verlagen budget en storting in de reserve reserveringen). Per jaareinde zijn de werkelijke restantbedragen gestort. Dat leidt op enkele programma's tot afwijkingen. Daarnaast zijn er in 2025 posten vanuit het reserveringsvoorstel 2024 afgewikkeld.

Op programma 1 Klimaat en weer ontstaat een incidenteel resultaat van € 17,4 miljoen.
Het resultaat op de projecten niet zijnde investeringen (€ 6,0 miljoen) en de afwikkeling via de reserve exploitatie projecten openbare ruimte meerjarig (met een storting van € 10,2 miljoen en een onttrekking van € 6,0 miljoen) is in algemene zin toegelicht.
In de reserve bovenwijkse voorzieningen is € 4,0 miljoen gestort voor de openstelling van landgoed de Wielewaal. In de reserve strategische investeringen is € 3,4 miljoen gestort voor niet-uitgegeven middelen voor strategische investeringen en € 0,8 miljoen onttrokken voor netcongestie.
In de reserve Bomencompensatie is € 1,1 miljoen gestort voor ontvangsten via de compensatieregeling bomen, ook in de reserve transitievisie warmte is € 1,1 miljoen gestort.
In de reserve Samen morgen mooier maken is € 2,0 miljoen onttrokken voor onder andere de uitvoeringsagenda klimaat (€ 1,0 miljoen), groenplan centrum (€ 0,2 miljoen) en energietransitie (€ 0,2 miljoen).

Op programma 2a Ondernemende stad ontstaat een incidenteel resultaat van - € 0,7 miljoen.
Grondexploitaties hebben een meerjarig karakter. De lasten en baten per jaar worden in het taakveld verwerkt. Het jaarsaldo wordt geboekt naar de balans waardoor er per saldo resultaat op het taakveld is. Het resultaat op de projecten niet zijnde investeringen en de afwikkeling via de reserve exploitatie projecten openbare ruimte meerjarig (€ 0,6 miljoen) is in algemene zin toegelicht. In de reserve Toekomstfonds Bedrijventerreinen is 1,0 miljoen gestort.

Op programma 2b Onderwijs ontstaat een incidenteel resultaat van € -1,3 miljoen.
De afwijking op het budget op het programma Onderwijs 2025 is verrekend met de reserve huisvesting onderwijs (- € 2,4 miljoen). In de reserve VVE is € 1,7 miljoen gestort en € 0,8 onttrokken voor Lokaal Educatieve Agenda

Op programma 2c Sociale stad ontstaat een incidenteel resultaat van - € 5,3 miljoen
De reserve opvang ontheemden Oekraïne is bedoeld om te voorzien in incidentele tekorten in de maatschappelijke opvang van (andere) vluchtelingen, statushouders, (arbeids)migranten en daklozen. In deze reserve is € 4,9 miljoen gestort en € 12,1 miljoen onttrokken voor onder meer het afdekken van een incidenteel tekort maatschappelijke opvang (2 jaar), preventie en aanpak dakloosheid (incidenteel 2 jaar), tijdelijke beveiligingskosten asiellocaties, actieplan EU arbeidsmigranten, uitvoering beleidsplan Welkom in Eindhoven (2025-2027) en een eenmalige gemeentelijke bijdrage gemengd woonconcept Huis van Intussen (Karel de Grotelaan 4).
De saldireserve specifiek betreft met name onttrekkingen voor Ergon (€ 3,0 miljoen) en maatschappelijke infrastructuur/onzekerheden rijksbeleid (€ 2,2 miljoen). Het saldo in de reserve circulaires gemeentefonds betreft met name onttrekkingen n.a.v. de decembercirculaire 2024.
In de reserve transformatiefonds sociaal domein is per saldo € 1,6 miljoen onttrokken voor de toekomstige transformatie van het sociaal domein. Uit de reserve innovatie beschermd wonen is 1,1 miljoen onttrokken.
Uit de reserve VVE is € 1,0 miljoen onttrokken voor TGO- (Tijdelijke Gemeentelijke Opvang) & COA (Centraal Orgaan opvang Asielzoekers) -geleide locaties.

Op programma 3a Woningbouw en fijne wijken ontstaat een incidenteel resultaat van € 19,0 miljoen.
Het resultaat op de projecten niet zijnde investeringen (€ 7,9 miljoen) en de afwikkeling via de reserve exploitatie projecten openbare ruimte meerjarig (onttrekking van € 7,9 miljoen en storting van € 12,5 miljoen) en de mutatie in de reserve reserveringen (€ 0,9 miljoen) zijn in algemene zin toegelicht.
Grondexploitaties hebben een meerjarig karakter. De lasten en baten per jaar worden in het taakveld verwerkt. Het jaarsaldo wordt geboekt naar de balans waardoor er per saldo resultaat op het taakveld is.
De reserve bovenwijkse voorzieningen betreft voornamelijk stortingen vanuit de reserve strategische investeringen (€ 7,8 miljoen), bijdragen van private initiatiefnemers (€ 2,4 miljoen) en winstnemingen op woningen (1,8 miljoen). In de reserve verwervingen Internationale Knoop XL is € 1,1 miljoen gestort.
In de saldireserve specifiek is € 12,0 miljoen gestort voor Eindhoven Bouwt Door (€ 7,5 miljoen) en subsidie voor sociale woningbouw van corporaties (€ 4,5 miljoen); ook is € 10,3 miljoen onttrokken voor overheveling naar de reserve bovenwijkse voorzieningen (€ 7,8 miljoen) en diverse projecten (€ 1,6 miljoen).
In de reserve strategische investeringen is € 11,7 miljoen gestort voor onder meer voor Beethoven (€ 5 miljoen) en niet-uitgegeven middelen voor strategische investeringen (€ 5,4 miljoen); ook is € 16,5 miljoen onttrokken voor met name de overheveling naar reserve bovenwijkse voorzieningen (€ 7,8 miljoen) en diverse projecten (€ 8,7 miljoen).
In de reserve Samen Morgen Mooier maken is € 2,9 miljoen gestort en € 4,6 miljoen onttrokken voor gebiedsgericht werken en woningbouw/woonwagenwoningen.

Op programma 3b Bereikbaarheid ontstaat een incidenteel resultaat van € 15,1 miljoen
Het resultaat op de projecten niet zijnde investeringen (€ 7,3 miljoen) en de afwikkeling via de reserve exploitatie projecten openbare ruimte meerjarig (€ 6,8 miljoen) is in algemene zin toegelicht.
In reserve bovenwijkse voorzieningen is € 2,6 miljoen gestort voor masterplan mobiliteit en € 0,2 miljoen onttrokken.
In de reserve masterplan mobiliteit is € 1,2 miljoen gestort voor verkeersmaatregelen. In de reserve Samen morgen mooier maken is € 2,2 miljoen onttrokken voor met name masterplan mobiliteit.
In de reserve groot onderhoud is € 0,9 miljoen gestort door afgesloten projecten en € 2,4 miljoen onttrokken voor diverse onderhoudsprojecten.

Op programma 4 Veilige wijken ontstaat een incidenteel resultaat van € -0,4 miljoen
Vanuit de kadernota 2025 is ingezet op de inzet van straatstewards, om sociale overlast te verminderen en het veiligheidsgevoel van inwoners en bezoekers te vergroten (€ 1,3 miljoen), dit wordt voor 1,0 miljoen gedekt uit de reserve opvang ontheemden Oekraïne. In de reserve Eigen kapitaal is € 0,7 miljoen onttrokken voor de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost.

Op programma 5 Levendige stad ontstaat een incidenteel resultaat van € 1,6 miljoen
Om het designklimaat te versterken is € 4 miljoen incidenteel bij gedragen aan de nieuwe huisvesting van de Design Academy. De mutatie in de reserve reserveringen (€ 1,7 miljoen) is in algemene zin toegelicht. In de  reserve Samen morgen mooier maken is € 1,5 miljoen onttrokken voor met name erfgoed (0,7 miljoen) en cultuur (0,4 miljoen) en is € 0,3 miljoen teruggestort.
In de reserve Strategische investeringen is € 3,2 miljoen onttrokken voor Museumpark Vonk (€ 2,8 miljoen) en try-outs cultuur (€ 0,4 miljoen). Uit de saldireserve specifiek is € 1,1 miljoen onttrokken voor maatschappelijke infrastructuur/onzekerheden rijksbeleid (€ 0,8 miljoen) en voor vastgoed (€ 0,4 miljoen).

Op programma 6 Organisatie ontstaat een incidenteel resultaat van - € 11,2 miljoen
Op basis van een actuele berekening was een storting in de voorzieningen pensioenen wethouders (€ 1,7 miljoen), voorziening overige WW-ers (€ 0,8 miljoen), voorziening RVU (€ 0,6 miljoen) en de voorziening verlofsparen (€ 0,7 miljoen) noodzakelijk.

Het demissionaire kabinet heeft in 2025 incidenteel middelen beschikbaar gesteld om gemeenten te compenseren voor de hoge jeugdzorgkosten over 2023 en 2024. Dit heeft geleid tot een nabetaling van € 11,8 miljoen.

Vanuit de kadernota 2024 is extra ingezet op de uitvoering van de aanbestedingskalender (€ 1,1 miljoen), dit wordt gedekt uit de saldireserve specifiek. Ook hebben er onttrekkingen plaatsgevonden uit de saldireserve specifiek voor onder andere ondersteuning stadsgezanten (€ 0,6 miljoen), woonwagenbeleid (€ 0,5 miljoen), en burgerzaken (€ 0,2 miljoen). In de saldireserve specifiek is € 8,2 miljoen gestort voor beschermd wonen (€ 5,0 miljoen), onzekerheden rijksbeleid (€ 3,0 miljoen) en design-eco-systeem (€ 0,2 miljoen).
De reserve circulaire gemeentefonds (€ 2,9 miljoen) wordt ingezet om rijksmiddelen die via de circulaires gemeentefonds die dusdanig laat in het jaar worden ontvangen dat besluitvorming en besteding niet meer mogelijk is in het lopend jaar, administratief in het volgende boekjaar in te kunnen verwerken.
Er zijn in 2025 o.a. middelen onttrokken uit de reserve Verkiezingen voor het organiseren van de Tweede Kamerverkiezingen 2025 (- € 0,8 miljoen), daarnaast zijn middelen toegevoegd conform de begroting 2025 (€ 1,7 miljoen) en de septembercirculaire (€ 0,8 miljoen). In de reserve Doorontwikkeling Bedrijfsvoering is per saldo € 1,3 miljoen gestort voor toekomstige inzet op de doorontwikkeling. In de reserve O&O is € 1,0 miljoen gestort. De reserve Eigen kapitaal is zoals begroot in 2025 ingezet voor een bedrag van € 13,5 miljoen.
In de reserve SMMM is € 1,0 miljoen gestort en € 3,3 miljoen onttrokken voor onder andere Brainport voor elkaar (€ 1,7 miljoen) en bedrijfsvoering/organisatie-ontwikkeling (€ 1,1 miljoen).
Uit de reserve strategische investeringen is € 3 miljoen onttrokken voor diverse projecten.

Structurele mutaties reserves
In de toelichting op de wijziging van het BBV in 2013 staat dat in principe alle toevoegingen en onttrekkingen aan reserves incidenteel van aard zijn. Als uitzonderingen worden een bestemmingsreserve dekking kapitaallasten en een inzet van het surplus van de algemene reserve genoemd, waarvan de onttrekkingen wel structureel van aard zijn. In Eindhoven zijn er twee reserves voor de dekking van kapitaallasten, namelijk de reserve Bovenwijkse voorzieningen en de Kapitaallastenreserve uitbreiding ISE.